Bakım · 7 dk okuma
Duvar taşı nasıl temizlenir, emprenye ne zaman yenilenir
Güncelleme: · Duvar Taşı
Kısa cevapKültür taşı ve tuğla kaplama yumuşak kıllı fırça ve temiz suyla temizlenir; asit, klor ve basınçlı yıkama yüzeyi ve derzi bozar. Beyaz tuz lekesine kuru fırça yeter; yosun görülürse önce suyun duvara nereden geldiği bulunup kesilir. Dış cephedeki su itici emprenye, su damlası yüzeyde boncuk yapmadığında tazelenir.
Duvar taşı temizliğinde yöntem basittir: yumuşak kıllı fırça, temiz su ve acele etmemek. Kültür taşı ile kültür tuğlası çimento esaslı olduğu için asitli ürünler yüzeyi ve derzi eritir, klorlu temizleyiciler pigmentte açık lekeler bırakır, basınçlı su da derzi oyar. Beyaz tuz lekesi kuru fırçayla, yosun ise nemin kaynağı kesildikten sonra fırçalanarak temizlenir.
Duvar taşı neyle temizlenir?
Yumuşak kıllı bir fırça ve bol temiz su çoğu kir için yeter. Toz ve örümcek ağı kuru fırçayla ya da fırça başlıklı süpürgeyle alınır; yapışmış kirde yüzey önce ıslatılır, sonra yukarıdan aşağıya fırçalanır ve bol suyla durulanır. İnatçı lekede suya az miktarda asit ve klor içermeyen nötr sabun eklenebilir; sabun yüzeyde kurumaya bırakılmaz.
Kültür taşı ile kültür tuğlasında renk, karışımın içine katılmış mineral pigmentten gelir; yüzeyde bir boya katmanı yoktur. Bu yüzden normal fırçalama rengi soymaz. Tel fırça ve sert ovma ise kalıptan gelen ince dokuyu aşındırır, aşınan yer çevresinden açık görünür.
El yapımı kaplama tuğlada malzeme pişmiş kildir ve yüzeyi daha serttir. Yalnız "White …", "Weathered …" ya da Platinium 414 Lime Washed gibi renklerde yüzeyde kireç beyazı ya da isli yaşlandırma bulunur; bu tuğlalarda fırçayı hafif tutun, yaşlandırma izi ovalanarak silinebilir.
Hangi temizleyici yüzeye zarar verir
Kaplamaya zarar veren ürünler, evde en kolay bulunanlardır. Dört tanesinden uzak durun:
- Tuz ruhu ve asitli kireç sökücüler: Çimentoyu ve derz harcını çözer, yüzeyde pürüzlü, açık renkli halkalar bırakır.
- Çamaşır suyu ve klorlu temizleyiciler: Pigmentte düzensiz açılma yapar; özellikle koyu tonlarda iz kalıcıdır.
- Yüksek basınçlı yıkama makinesi: Derz harcını oyar, taşın gözeneklerine su basar.
- Tel fırça ve aşındırıcı sünger: Yüzey dokusunu düzleştirir.
Temizlik için birini çağırıyorsanız bu listeyi ona da gösterin. Dış cephe yıkamasında basınçlı makine alışkanlıkla kullanılır ve verdiği zarar ancak derzler boşaldığında fark edilir.
Kireç çiçeği neden çıkar, nasıl geçer?
Kireç çiçeği, harç ve yapıştırıcıdaki çözünmüş tuzların suyla yüzeye taşınıp orada kurumasıyla oluşan beyaz lekedir. Genelde uygulamadan sonraki ilk aylarda, özellikle derz çizgileri boyunca görülür ve kuru, yumuşak bir fırçayla alınır.
Kireç çiçeğini ıslak bezle silmek ya da yıkamak işe yaramaz: su tuzu yeniden çözer, duvara geri emdirir ve kuruyunca leke tekrar çıkar. Asitle silmek ise lekeyle birlikte yüzeyi de götürür. Kuru fırçayla birkaç kez alındıktan sonra leke kendiliğinden azalır.
Leke aylar geçtikten sonra da yenileniyorsa duvara sürekli su giriyordur. Bakılacak yerler: yağmur oluğunun taşması, taş bandın üstündeki açık kenar, denizliğin damlalıksız bitmesi ve zeminden yükselen nem. Kaynak kurutulmadan yapılan her temizlik geçicidir.
Yosun, kararma ve bitki teması
Yosun ve yeşil kararma, uzun süre nemli kalan yüzeylerde görülür: kuzeye bakan duvarlar, toprağa değen alt sıralar, sulama suyunun sıçradığı bahçe duvarları. Amorfo Antracita fotoğrafındaki duvarda yaprakların taşın dibine kadar uzandığı görülüyor; bu tür bir dokunma, alt sıraları sürekli ıslak tutar.
Önce nem kesilir: bitkiler duvardan birkaç karış geri alınır, fıskiye yönü değiştirilir, toprak seviyesi kaplamanın altında tutulur. Yüzey kuruduktan sonra yosun yumuşak fırçayla alınır ve bol suyla durulanır. Klorlu ürün kullanmak yerine, gerekiyorsa çimento esaslı yüzeyler için üretilmiş, asit ve klor içermeyen bir temizleyiciyi önce görünmeyen küçük bir köşede deneyin.
Roca Antracita uygulamasının yapıldığı verandada kaplamanın dibi boyunca ızgaralı bir su kanalı geçiyor. Zemin yıkama suyunun taşın altında birikmemesi, alt sıraların kurumasını hızlandırır; bahçe ve teras duvarlarında bu tür bir ayrıntı bakım ihtiyacını belirgin biçimde azaltır. Bahçede istinat ve sınır duvarı düşünüyorsanız bahçe duvarı taş kaplama sayfasında su detaylarını ayrıca ele aldık.
Açık renkli taşta toprak ve su izi
Beyaz ve kirli beyaz taşlar kiri koyu tonlardan daha önce gösterir. Kapaktaki istinat duvarında Rio Perla kullanılmış ve duvarın üstünde toprak ile bitki şeridi var. Böyle bir duvarda yağmur toprağı yüzeyden aşağı taşırsa kahverengi akıntı izleri oluşur. Çözüm temizlikten önce detaydadır: duvarın üst kenarını dışarı taşan bir harpuşta ile kapatmak ve toprağı kaplamanın gerisinde tutmak.
Havuz çevresinde ise başka bir etken var. Rio Perla'nın havuz kenarındaki uygulamasında olduğu gibi, klorlu havuz suyu sıçrayan duvarlar haftada bir temiz suyla durulanırsa klor yüzeyde birikip iz bırakmaz. Açık tonları seçmeden önce bu bakım alışkanlığını hesaba katmak için beyaz duvar taşı sayfasına bakabilirsiniz.
Leke türüne göre ne yapılır, ne yapılmaz
| Leke | Nasıl görünür | Ne yapılır | Ne yapılmaz |
|---|---|---|---|
| Kireç çiçeği | Derz boyunca beyaz, tozlu tabaka | Kuru yumuşak fırça, su kaynağını bulmak | Islak bezle silmek, asit |
| Bulaşmış derz harcı | Taş yüzünde gri harç izi | Harç kuruyunca fırçayla almak | Yaşken ıslak bezle sıvazlamak |
| Yosun, yeşil kararma | Alt sıralarda yeşil, kaygan yüzey | Nemi kesmek, kuruyunca fırçalamak | Çamaşır suyu, basınçlı su |
| Toprak akıntısı | Üst kenardan inen kahverengi çizgi | Islatıp fırçalamak, üst kenar detayını düzeltmek | Sert ovma |
| Yağ ve mutfak buharı | Koyu, parlak lekeler | Emici kâğıtla almak, nötr sabunlu suyla fırçalamak | Çözücü, asitli yağ sökücü |
| Şömine isi | Ağız çevresinde gri, siyah gölge | Önce kuru fırça, sonra hafif nemli fırça | Tel fırça |
Derz harcı lekesi en sık uygulama sırasında oluşur. Yaş harç ıslak bezle silinirse çimento ve pigment yüzeye yayılır, gri bir peçe bırakır. Doğru yol harcın kurumasını beklemek ve fırçayla almaktır. Derz rengi seçimi de lekenin ne kadar göze batacağını belirler; açık taşta koyu derz, koyu taşta açık derz her bulaşmayı gösterir. Bu dengeyi derz rengi nasıl seçilir rehberinde anlattık.
Kafe, mutfak ve şömine duvarında bakım aralığı
Ticari mekânda kaplama evdekinden çok daha sık dokunulur, yağ buharı ve sigara dumanı alır. Kafe duvarlarında haftalık kuru fırça ve aylık nemli fırça çoğu işletme için yeterli bir düzendir; masaların hemen yanındaki bölümler daha sık elden geçer. Bu tür mekânlarda hangi yüzeylerin işi kolaylaştırdığını kafe ve restoran duvar taşı sayfasında topladık.
Şömine çevresinde isin büyük bölümü kuru fırçayla kalkar. Islak temizlik ancak ocak tamamen soğuduktan sonra yapılır; sıcak taşa su dökmek ani sıcaklık farkı yaratır.
Emprenye ne zaman yapılır, ne zaman yenilenir?
Dış cephede şeffaf su itici emprenye, derz ve yapıştırıcı tamamen kuruduktan sonra uygulanır. Amaç yüzeyi kaplamak değil, gözeneklerin su emmesini azaltmaktır; film yapmayan, yüzeyin nefes almasına izin veren bir ürün seçilir. İç mekânda genelde gerekmez, mutfak tezgâhı arkası ya da kafe duvarı gibi leke riski yüksek yerlerde tercih edilebilir.
Yenileme zamanını takvim değil, basit bir test söyler. Kuru bir günde duvara birkaç damla su serpin:
- Damlalar yüzeyde boncuk gibi duruyorsa koruma çalışıyor.
- Damla birkaç saniyede yayılıp koyu bir leke gibi emiliyorsa yenileme zamanı gelmiş.
Güneş ve yağmur alan cephede bu test her bahar yapılmalı. Emprenye bazı yüzeylerde tonu bir miktar koyulaştırabilir; özellikle kireç beyazı yaşlandırmalı kaplama tuğlalarda önce görünmeyen bir köşede deneyin. Mantolu cephelerde su itici katmanın neden daha da önemli olduğunu mantolama üzerine duvar taşı yazısında açıkladık.
Kırılan ya da düşen parça nasıl değiştirilir
Darbe almış ya da yerinden oynamış tek bir parça, bütün duvarı sökmeden değiştirilebilir:
- Parçanın çevresindeki derz, ince bir derz kesici ya da keski ile dikkatle açılır.
- Parça yerinden alınır, arkadaki eski yapıştırıcı kazınarak düz bir yüzey elde edilir.
- Yeni parçanın sırtına ve duvara esnek yapıştırıcı sürülür, parça bastırılarak yerine oturtulur.
- Derz harcı torbayla sıkılır, parmak izi kıvamına gelince derz demiriyle çevresindeki derzlere uyacak şekilde düzeltilir.
- Dış cephedeyse onarılan bölge kuruduktan sonra emprenye tazelenir.
Burada en büyük zorluk aynı tonu bulmaktır. Kültür taşı parçaları elle kalıptan çıkarıldığı için partiden partiye renk farkı olabilir. Bu yüzden uygulama bittiğinde artan parçaları atmayın, kuru bir yerde saklayın.
Kaplama tuğlada hesap kolaydır. 30 m² Platinium duvar için 30 × 50 = 1.500 tuğla gider; bunun %2'si olan 30 tuğlayı, yani yaklaşık 0,6 m²'lik bir yedeği bir kenara ayırmak, yıllar sonra çıkacak bir onarımda aynı fırının tonunu elinizde tutmanızı sağlar.
