Şömine taş kaplama, şöminenin ön yüzünü, baca gövdesini ve çevresindeki duvarı kaplamak içindir; alevin doğrudan değdiği yanma odası ve baca içi bu işin dışında kalır. Ocak içi ateş tuğlası ya da hazır şömine gövdesiyle yapılır, kültür taşı ve kültür tuğlası onun dışını giydirir. Ağız ile taş arasında ne kadar pay bırakılacağını şöminenin kendi montaj kılavuzu söyler.
Şöminede taş hangi bölgeye gelir
Taşın görevi gövdeyi giydirmektir, ateşi karşılamak değildir. Aşağıdaki bölge tablosu karar verirken ilk bakılacak yer.
| Bölge | Taş kaplama | Not |
|---|---|---|
| Yanma odası, ocak içi | Hayır | Ateş tuğlası ya da üreticinin hazır gövdesi |
| Baca içi | Hayır | Baca borusu ve onun yalıtımı |
| Ocak ağzının çevresi | Evet, payla | Ağız ile taş arasında metal çerçeve ya da kılavuzdaki boşluk |
| Baca gövdesinin dışı | Evet | Gövde sağlam ve sıvalı olmalı |
| Yan duvar, odun nişi | Evet | Isı kaynağından uzaklık arttıkça seçenek genişler |
| Bahçe ocağı ve barbekü dış yüzü | Evet | Izgara bölmesi ve ocak içi ateş tuğlası |
Fotoğraftaki bahçe ocağı ne anlatıyor
Kapak fotoğrafında bir bahçe ocağının gövdesi, bacası ve arkasındaki bahçe duvarı Montuno Gris ile kaplanmış. İnce, uzun taşlar yatay sıralarla dizilmiş; gri ağırlıklı yüzeyde yer yer pas ve bej parçalar var, derz görünmüyor. Asıl öğretici ayrıntı ocağın ağzında: taş kaplama ağızda duruyor, içeri girmiyor; yanma bölmesinin içi sarı ve turuncu tonlarda ateş tuğlasıyla örülmüş.
Ocağın önündeki tezgâh koyu renkli düz bir plakayla kapatılmış, taş yalnız tezgâhın altındaki ayakları ve bölme duvarlarını sarıyor. Alt bölmeler odun ve torba koymak için açık bırakılmış. Bacanın dört köşesi köşe parçalarıyla dönüyor, tepesine açık renkli bir başlık plakası oturtulmuş; bu plaka yağmur suyunun taşın üst sırasına girmesini engelliyor.
Authentic Brick Gris fotoğrafının dosya adı şömine çevresi diyor, ama görüntü şömine takılmadan önceki hâli gösteriyor: terasta sürgü kapının yanındaki duvar tuğlayla kaplanmış, duvardan çıkan elektrik ve tesisat uçları açıkta bekliyor. Şömine ya da barbekü gibi bir cihaz sonradan gelecekse doğru sıra budur.
Isı, yapıştırıcı ve kuruma
Şömine çevresinde de çimento esaslı esnek yapıştırıcı kullanılır; C2TE S1 sınıfı ısıl genleşmeye karşı esneklik sağlar. Isı kaynağına çok yakın bir bölgede çalışılacaksa yapıştırıcının ve derz harcının ısıya dayanımını kendi teknik föyünden kontrol edin; kültür taşı ve kültür tuğlası için ürüne özel bir sıcaklık değeri vermiyoruz. Kaplama ve derz tamamen kurumadan şömine yakılmaz, ilk ateşler küçük tutulur. Yapıştırıcıdan metrekareye taşta yaklaşık 8,5 kg, tuğlada yaklaşık 5,5 kg gider; her iki durumda harç hem duvara hem parçanın arkasına sürülür.
Ocak ağzıyla taş arasında bırakılan pay
Hazır şömine ve şömine insertlerinin montaj kılavuzunda çevre malzemeleri için mesafe ve havalandırma boşluğu tarif edilir. Taşın ağza yaklaşacağı sınırı bu kılavuz belirler, kaplama ustası değil. Ağız çevresine çoğunlukla metal bir çerçeve oturur ve taş bu çerçeveye kadar gelir. Ahşap mantel (şömine rafı) ayrı bir konudur: ahşap yanıcıdır ve kılavuzdaki mesafe ona da uygulanır, taşa uygulanan değer rafa taşınmaz.
Davlumbaz ve asma baca gövdesinde yük
Salondaki şöminelerin çoğunda baca, tavana kadar çıkan bir davlumbaz ya da alçıpan gövdeyle gizlenir. Bu gövde taşı da taşıyacaktır: 1,2 m genişliğinde ve 1,8 m yüksekliğindeki bir davlumbaz yüzü (2,16 m²) Montuno ile yaklaşık 89 kg, Authentic Brick ile yaklaşık 52 kg yük alır. Gövde metal profille kurulduysa profil aralığı sıklaştırılır, yüzeye çimento esaslı levha ya da uygun astar uygulanır. Yük kaygısı olan davlumbazda kültür tuğlası, ön yüzde kültür taşı kullanmak da sık görülen bir çözümdür; iki malzemenin birleştiği yatay çizgi bir raf ya da düz bir bantla bitirilir.
Salon şöminesi için seri ve ton
Yatay hatlı Montuno ve kayrak çizgili Pizarra şöminenin genişliğini vurgular, gövdeyi yere yakın ve oturaklı gösterir. Dik açılı bloklardan oluşan Corte çağdaş, düz bir yüz verir. Old Brick ve Authentic Brick gibi tuğlalar ise ahşap mantel ve döşemeyle birlikte daha sıcak bir köşe kurar. Montuno ve Corte derzsiz dizildiği için ağız çevresinde is tutacak bir derz çizgisi kalmaz, temizlik kolaylaşır.
Kurum, is ve ton seçimi
Açık ağızlı şöminede ağzın üst kenarında zamanla is birikir; Perla gibi açık tonlarda bu iz ilk kış görünür. Ağız çevresinde gri ve antrasit tonlar, ya da gri ile kahveyi karıştıran yüzeyler izi daha geç belli eder. Temizlikte yumuşak fırça ve su kullanılır, asitli ya da klorlu ürün sürülmez. Ton seçimi için gri duvar taşı sayfasındaki renklere bakabilirsiniz.
Şömine kaplamasında uygulama sırası
- Şömine gövdesi ya da insert yerine konur, baca bağlantısı tamamlanır.
- Gövdenin dışı sıvanır; kaplama yanmaz, sağlam bir yüzeye yapışacaktır.
- Ağız çevresindeki pay ve metal çerçeve kılavuza göre yerleştirilir.
- Baca gövdesinin köşelerine önce L köşe parçaları dizilir.
- Düz parçalar alttan yukarı, birkaç kutudan karışık alınarak yapıştırılır.
- Derzli seride derz doldurulur; Montuno ve Corte gibi derzsiz serilerde parçalar sıkı oturtulur.
- Kuruma tamamlanınca ilk küçük ateş yakılır.
Örnek hesap: 1,6 metrelik şömine ön yüzü
Ön yüz 1,6 m genişlik, 2,6 m yükseklik: 4,16 m². Ocak ağzı 0,8 m × 0,7 m = 0,56 m² düşülür; net 3,60 m². Gövdenin iki yan köşesi 2 × 2,6 = 5,2 mtül.
- Montuno (kutu 0,85 m²): 3,60 / 0,85 = 4,24, yani 5 kutu. Montuno yığma serisi olduğu için kutu metrajı derzsiz dizime göredir, yalnız kesim firesi eklenir. Taş ağırlığı yaklaşık 148 kg, köşe parçası 5,2 × 12 = yaklaşık 62 kg.
- Authentic Brick (kutu 1,50 m²): 3,60 / 1,50 = 2,4, yani 3 kutu. Ağırlık yaklaşık 86 kg, köşe parçası 5,2 × 8 = yaklaşık 42 kg.
Montuno metrekare başına 1.250 ₺/m² liste fiyatıyla satılır. Gövdenin yan yüzleri de kaplanacaksa onları ayrıca ekleyin; hesaplama aracı düz alanı ve köşe metresini ayrı ayrı sorar. L parçaların baca köşesinde dizilişi için köşe parçası rehberine bakabilirsiniz.
