Duvar taşında köşe parçası: dış köşe, pencere kenarı ve mtül hesabı

Kısa cevapKöşe parçası, dış köşeyi saran L biçimli taş ya da tuğladır; düz parçaların kesik yanını gizler ve köşeye yekpare bir blok görünümü verir. Metretülle hesaplanır: her dış köşenin yüksekliği ile kaplanacak pencere ve kapı kenarları toplanır. El yapımı kaplama tuğlada köşe parçası yoktur, köşe kesimle dönülür.

Köşe parçası, duvar taşında dış köşeyi saran L biçimli parçadır ve iki yüzü birden kaplar. Kullanıldığında köşede düz parçaların kesik yanı ve kalınlığı görünmez; duvar, içi dolu taşlarla örülmüş gibi durur. Metretülle (mtül) ölçülür ve satılır; kültür taşı ile kültür tuğlası serilerinin hepsinde vardır, el yapımı kaplama tuğlada ise yoktur.

Köşe parçası nedir, neden kullanılır?

Düz bir kültür taşı parçası 2–5 cm kalınlığındadır. Dış köşede iki düz parçayı uç uca getirdiğinizde birinin yan yüzü açıkta kalır; bu yüz kalıptan gelen dokuya sahip değildir, düz ve kesik görünür. Uzaktan bakıldığında duvarın aslında ince bir kaplama olduğu hemen anlaşılır.

Köşe parçası bu sorunu iki koluyla çözer. Bir kolu bir duvara, diğeri yandaki duvara oturur ve köşenin keskin kenarında doku kesintisiz devam eder. Kapaktaki Corte Gris villasında bu etki açıkça görülüyor: kesme blok taşlar köşede bir sağ yüze, bir sol yüze uzanarak sıralanmış ve bina köşesi gerçek bloklarla örülmüş bir taş duvar gibi duruyor.

Köşe parçası ayrıca köşeyi sağlamlaştırır. Dış köşe, darbeye en açık noktadır; kesik kenarlı iki parça yerine tek parça L, kenardan kırılmaya karşı daha dayanıklıdır.

Dış köşe parçası hangi serilerde var

Köşe parçası düz parçayla aynı seriden ve aynı renkten seçilir. Renk farkı olmaması için düz kutularla köşe kutuları aynı siparişte alınır; parçalar elle kalıptan çıktığı için sonradan ayrı bir partiden gelen köşe tonu farklı olabilir.

Köşe parçaları duvara hangi sırayla dizilir

Dış köşenin olduğu bir duvarda iş köşeden başlar. Usta önce köşe hattını kurar, ardından düz parçaları bu hatta yaslayarak duvarın ortasına doğru ilerler.

1. Köşenin dikliği şakul ya da lazerle kontrol edilir; köşe eğriyse kaplama bunu gizlemez, büyütür.
2. En alt köşe parçası, zemin ya da başlangıç profili hizasına yerleştirilir.
3. Üstteki köşe parçası alttakinin ters yönüne bakacak şekilde konur; parçalar bir sağ yüze, bir sol yüze taşarak yükselir ve köşede dişli bir örgü oluşur.
4. Her köşe parçası da düz parçalar gibi çift taraflı yapıştırılır: harç hem duvara hem parçanın iki kolunun arkasına sürülür.
5. Derzli serilerde köşedeki derz, düz yüzeydeki derzle aynı genişlikte bırakılır; derzsiz serilerde köşe parçaları da aralıksız dizilir.

Dişli örgüyü Pizarra Perla fotoğrafındaki beşik çatılı evin köşesinde net görebilirsiniz: ince kayrak plakaları köşede bir sola, bir sağa taşarak dönüyor ve köşe çizgisi tek bir dikey hat yerine taş taş kırılan bir kenar hâline geliyor. Montuno Gris uygulamasında da aynı mantık, ince uzun parçaların yatay katmanlarıyla birlikte köşeyi sarıyor. Montuno Gris ve Pizarra Perla sayfalarında bu iki rengin diğer uygulamalarını görebilirsiniz.

İç köşede köşe parçası gerekir mi?

Gerekmez. İç köşede iki duvar birbirine doğru kapanır ve parçaların kesik yanları zaten görünmez. Usta bir duvarın parçasını köşeye kadar getirir, diğer duvarın parçasını ona yaslar; gerekiyorsa uçlardan biri kesilir. İç köşe metrajında yalnız düz alan sayılır.

Pencere ve kapı kenarında köşe

Pencere ve kapı boşluğunun kenarı, bir dış köşedir. Kaplamayı doğramanın içine, yani boşluğun yan yüzlerine (yanaklara) ve üst yüzüne kadar döndürmek istiyorsanız bu kenarlar da metretüle girer. Kış bahçesinde gri tuğla kaplamanın kullanıldığı fotoğrafta pencere yanağı ve lento böyle sarılmış: tuğlalar köşede dönerek doğramanın kasasına kadar ilerliyor, böylece duvarın kalınlığı tuğladan örülmüş gibi okunuyor.

Her pencerede köşe dönmek zorunlu değildir. İki yaygın alternatif var:

• Kaplamayı doğramanın dış yüzünde bitirmek: Taş, pencere kasasının kenarına kadar gelir, yanak sıvalı kalır ya da boyanır. Bu durumda köşe parçası gerekmez.
• Ayrı bir çerçeveyle kapatmak: Pencere çevresine düz bir söve ya da ahşap kaplama konur, taş bu çerçevenin kenarında biter. Montuno Gris fotoğrafındaki villada kapı ve pencere yanları ahşap kaplamayla çerçevelenmiş, taş çerçevenin dibinde duruyor.

Pencere altında denizlik varsa alt kenar köşe hesabına girmez; denizlik o kenarı zaten kapatır. Denizliğin taşın dışına taşması ve altında damlalık bulunması su için ayrıca gereklidir.

Köşe metretülü nasıl hesaplanır

Metretül, köşe boyunca ölçülen uzunluktur. Her dış köşenin kaplanacak yüksekliği ve döndürülecek her pencere ya da kapı kenarının uzunluğu metre olarak toplanır.

Kolonlarda dikkat: kare bir kolonun dört köşesi vardır ve her biri ayrı hesaplanır. Bahçe kapısı kolonları gibi küçük yüzeylerde köşe metrajı düz alandan bile fazla çıkabilir.

Örnek: tek katlı evde köşe ihtiyacı

Tek katlı bir evin cephesi Corte ile kaplanacak. Kaplama yüksekliği 2,8 m.

1. Köşe sayısı 4, her biri 2,8 m: toplam 11,2 mtül.
2. Beş adet 120 × 140 cm denizlikli pencere, kaplama yanaklara dönecek: 5 × 4,0 = 20,0 mtül.
3. Bir adet 90 × 210 cm giriş kapısı: 5,1 mtül.
4. Toplam: 11,2 + 20,0 + 5,1 = 36,3 mtül.
5. Corte'nin köşe kutusunda 2,6 mtül bulunduğundan 36,3 ÷ 2,6 = 13,96, yukarı yuvarlanınca 14 köşe kutusu.
6. Ağırlık: 36,3 × 12 = yaklaşık 436 kg köşe parçası.

Aynı ev pencerelerde kaplamayı doğrama dış yüzünde bitirseydi köşe ihtiyacı 16,3 mtül'e, yani yarıdan da aşağıya inerdi. Bu yüzden köşe kararı, malzeme listesini en çok değiştiren tasarım kararlarından biridir. Düz alanla birlikte bütün hesabı duvar taşı metraj hesabı rehberinde, hızlı denemeyi duvar taşı hesaplama aracında yapabilirsiniz.

Kaplama tuğlada köşe nasıl dönülür

El yapımı kaplama tuğla 1,5 cm kalınlığında dilimlenmiş pişmiş kildir ve köşe parçası üretilmez. Dış köşe kesimle çözülür; yöntemi uygulamayı yapan usta seçer. Sahada en sık görülen üç yol şunlardır:

• Gönye kesim: İki tuğlanın uçları 45° açıyla kesilip köşede birleştirilir. Köşe çizgisi temiz olur, ama ince ve sivri kenar darbeye hassastır.
• Bindirme: Bir duvarın tuğlası köşeden 1,5 cm taşırılır, yandaki duvarın tuğlası onun arkasına yaslanır. Taşan tuğlanın kesik yüzü görünür.
• Köşe profili: Köşeye ince bir metal ya da taş profil konur, tuğlalar iki yandan ona kadar gelir.

Kesik yüzün rengine dikkat edin. Yakın plan kırmızı kil tuğla görselinde yüzeydeki is ve aşınma izleri dikkat çekiyor; "White …", "Weathered …" ya da "Lime Washed" gibi renklerde bu yaşlandırma yalnız yüzeydedir ve kesilen kenarda kilin kendi rengi açığa çıkar. Bindirme yapılacaksa kesik yüzün hangi tarafa bakacağını usta önceden planlar.

Köşe sayısı fazla olan bir cephede tuğla görünümü istiyorsanız köşe parçası olan kültür tuğlası daha pratik olabilir; örneğin Old Brick köşe parçası 8 kg/mtül ile gelir. İki tuğla ailesinin diğer farklarını kaplama tuğla ile kültür tuğlası farkı yazısında karşılaştırdık.